Natal niiwnorgal James Webb gadanal

😃

Natal ngal mawɗo leyɗeele dentuɗe Amerik holli en hanki jamma, ko natal gadanal ngal niiwnorgal James Webb nultiri en, e mbaadi ndi en meeɗaa yiyde, e seeɓde e laaɓtude, ko patel tan e ndoogu holla ɗo, kono ko woni heen e lilluɗe ɓooyɗe ina heewi, lilluɗe gadane, hedde duuɓi miliyaaruuji 13,5 lewndu caggal, niiwnorgal James Webb ɓami ngal natal ko e nder jamɗe 12 e hojomaaji 30, tawi noon niiwnorgal Hubble ɓami ngal ko e jonte ɗiɗe, hay ɗuum ne laaɓtaani no ngal James Webb ngal ni,

Njiyayeten e ngal natal ko lilluɗe jalbooje seraaji lilluɗe goɗɗe, tawi njalbeendi ndi ko kofiindi, sabu ooñagol wono e weeyo.
Wonaa ɓamde nate tan woni nafoore James Webb, maa ngal wallu en e suuɗtude kaawisaaji tageefo,

So en ngarti e natal he, ko adii fof paamen, ɗum ko fatere tokosere e Ndoogu ɓama ɗo, way tan kono abbere leydi ni, yanti heen ko ngal waawi yiyde ko, ko heewi e niiwnorɗe mbaawaa, sabu ko jiyɗe les mboɗirɗe (infrarouge), ɗuum addanta ngal yiyde lilluɗe ɓurɗe woɗɗude (ɓooyde).
Natal ngal, sikke alaa, ina waɗi koode jeyaaɗe e lillungal men Fedannde malaaɗo, ko ɗeen ngoni ko ɓuri jalbude e natal ko, ɗe ngalaa faayoore, kono ko heddi ko kay, ko lilluɗe koode moolanaaɗe, yaama nih tawa won e majje dewniiɗe ɗaŋe.

Woni faandaare James Webb ko ruttaade haa faando Dawaa Dawi (Big Bang), sabu kala ko ɓuri woɗɗude ɓurata ɓooyde, ko ɓuri ɓooyde fof ɓuri ɓadaade Dawaa Dawi.
Wadde maa ngal wallu en faamde, hol no tageefo waano e fuɗɗoode, hol no koode ngonirno duuɓi miliyoŋaaji seeɗa ɓaawo Dawaa Dawi.

Laaɓtinowal Eynsteyn (Einstein).
Niiwnorgal James Webb ina weeɓtinanaa laaɓtin’de won e geɗe (lilluɗe walla koode) sabu laaɓtinirooje fooɗngo (lentille gravitationnelle) ina ɓadinana ngal ko woɗɗi, ngal bello, ngal ɓeydoo laaɓtinde ɗum.
Ko ɗeen laaɓtinooje Albeer Ensteyn haalno, ɗe ɓami yiyeede ko 1979, kono tan kala natal dewngal e ɗeen laaɓtinooje wayloto, ngal ooñoto walla ngal yiye ko heewi e natal gootal, sabu ɗe mbayata ko no daarorɗe ni.
So en ƴeewtindiima natal ngal, ma en njiy heen lilluɗe baaɗe no bafɗi ni, ɗuum wonaa mbaadi majje ko laaɓtinooje ɗee ngooñi ɗe.

5 commentaires sur “Natal niiwnorgal James Webb gadanal

  1. Miin, e faamaamuya am, so tawii neɗɗo yiɗii faamde lilluɗe, yoo nawtu ɗum to ndiwri. Sabu ko ndiwri anndiraa « jilibbe walla lilluɗe ». Yeru: yiliwere colli, walla lillungal cayɗe maa kore.

    Yiliwere noon, ɓuri toɗɗaade ko colli cewɗi, kono lillungal (e teelal), maa lilluɗe (e keewal) ɗuum ɓuri toɗɗaade kañumne ko cayɗe e kore walla ciliwaaje.

    So a nanii ko wi’etee « mbamu », ɗuum ɓuri toɗɗaade ko gerle e jaawle.

    Ko hono nii neɗɗo faamirta wonande lilluɗe! Sabu lilluɗe walla jilibbe ko ko mbeeyata, mbamu ko ko reegata. Waɗde, tawde wonii koode ko e weeyo tawaa, dental mum’en ina mbaawi wiyeede lilluɗe, kono mbaawaa wi’eede mbamu. Lilluɗe ko beeyooje, koode ko beeyooje, waɗde ina waawi jeydude innde.

    On njaaraama musidɓe, so wonko ooñii heen, oɗon mbaawi feewnitande-mi.

    J’aime

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s